به گزارش خبرگزاری تسنیم از زاهدان، در شرایطی که تحولات فرهنگی و اجتماعی با سرعت بالایی در حال تغییر سبک زندگی جامعه هستند، موضوع امر به معروف و نهی از منکر بیش از گذشته به عنوان یک فریضه اجتماعی و دینی مورد توجه قرار گرفته است. این فریضه که در نگاه دینی صرفاً یک توصیه فردی نیست، در واقع سازوکاری برای اصلاح رفتارهای اجتماعی، ارتقای اخلاق عمومی و تقویت مسئولیتپذیری در جامعه محسوب میشود.
با گسترش شبکههای اجتماعی، تغییر الگوهای ارتباطی و پیچیدهتر شدن مناسبات انسانی، شیوههای سنتی اثرگذاری در حوزه امر به معروف و نهی از منکر نیز با چالشهای جدی مواجه شده است. همین مسئله باعث شده تا کارشناسان و متولیان این حوزه، بر ضرورت بازتعریف روشها و استفاده از ابزارهای نوین فرهنگی و رسانهای تأکید داشته باشند.
در این میان، نقش گفتوگو، اقناعسازی و رویکردهای نرم فرهنگی بیش از گذشته اهمیت یافته و جایگزینی تدریجی آن با شیوههای سختگیرانه و صرفاً دستوری، به عنوان یک ضرورت مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که بدون توجه به اقتضائات نسل جدید، امکان اثرگذاری پایدار در این حوزه کاهش خواهد یافت.
از سوی دیگر، امر به معروف و نهی از منکر تنها محدود به رفتارهای فردی یا ظواهر اجتماعی نیست، بلکه در نگاه کلان، میتواند به عنوان یک ابزار نظارتی و مطالبهگر در برابر انحرافات اداری، اقتصادی و اجتماعی نیز عمل کند. همین گستره مفهومی، اهمیت این فریضه را در ساختار حکمرانی اجتماعی دوچندان میکند.
به همین مناسبت و در دهه احیای امر به معروف و نهی از منکر، گفتوگوی پیشرو با محسن اکبری، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر سیستان و بلوچستان، به بررسی ابعاد مختلف این فریضه، چالشهای پیشرو و راهکارهای ارتقای اثرگذاری آن در جامعه امروز اختصاص یافته است.
محسن اکبری در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در زاهدان اظهار داشت: گسترش فضای مجازی، تغییر سبک زندگی و تحولات فرهنگی سالهای اخیر، شرایط اجرای فریضه امر به معروف و نهی از منکر را نسبت به گذشته متفاوت کرده و امروز اثرگذاری در این حوزه بیش از هر زمان دیگری نیازمند بهرهگیری از زبان نرم، اخلاقمداری، گفتوگو و اقناع است.
وی با بیان اینکه مهمترین معروف در شرایط فعلی حفظ جمهوری اسلامی ایران و تقویت وحدت ملی است، افزود: در مقابل، تفرقهافکنی و تحریک اختلافات قومی و مذهبی از مصادیق مهم منکر به شمار میرود؛ موضوعی که در استان سیستان و بلوچستان به دلیل تنوع قومی و مذهبی از حساسیت بیشتری برخوردار است.
مبارزه با فساد از مهمترین مصادیق نهی از منکر
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان سیستان و بلوچستان با اشاره به نقش مطالبهگری در تحقق این فریضه گفت: مطالبهگری مسئولانه، قانونی و همراه با ارائه راهکار، یکی از مهمترین ابعاد امر به معروف در جامعه امروز است و میتواند زمینه پاسخگویی بیشتر دستگاهها و مدیران را فراهم کند.
وی تصریح کرد: مبارزه با فساد اداری و اقتصادی از مهمترین مصادیق نهی از منکر در شرایط کنونی کشور محسوب میشود و مقابله با این پدیده نیازمند مشارکت مردم، نظارت دستگاههای مسئول و تقویت فرهنگ مطالبهگری است.
شیوههای نادرست گذشته به مشارکت اجتماعی آسیب زد
اکبری با اشاره به برخی آسیبهای گذشته در اجرای این فریضه افزود: بخشی از کاهش مشارکت اجتماعی در حوزه امر به معروف و نهی از منکر ناشی از استفاده از روشهای نادرست، سختگیرانه و غیرتربیتی در برخی دورهها بوده است؛ رویکردهایی که در مواردی به بدبینی و فاصله گرفتن بخشی از جامعه از این موضوع منجر شد.
وی ادامه داد: امر به معروف و نهی از منکر زمانی اثرگذار خواهد بود که با احترام، محبت، حفظ کرامت افراد و رعایت اصول اخلاقی همراه باشد، در غیر این صورت ممکن است نتیجه معکوس به همراه داشته باشد.
خانواده مهمترین بستر نهادینهسازی معروفهاست
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر سیستان و بلوچستان خانواده را مهمترین نهاد تربیتی در این حوزه دانست و گفت: والدینی که خود در عمل به ارزشهای دینی پیشگام باشند، تأثیر بیشتری در تربیت فرزندان خواهند داشت و بهترین شیوه انتقال فرهنگ امر به معروف، الگو بودن در رفتار و عمل است.
وی افزود: اگر آموزههای دینی صرفاً در حد توصیه باقی بماند و در رفتار روزمره خانواده نمود نداشته باشد، اثربخشی آن کاهش مییابد و اعتماد نسل جوان نیز آسیب میبیند.
جوانان نقش کلیدی در ترویج فرهنگ مسئولیتپذیری دارند
اکبری با تاکید بر نقش جوانان در ترویج معروفها اظهار کرد: جوانان به دلیل ارتباط نزدیکتر با همسالان خود، از ظرفیت بالایی برای اثرگذاری فرهنگی برخوردارند و میتوانند نقش مهمی در ترویج ارزشهای اجتماعی و دینی ایفا کنند.
وی خاطرنشان کرد: موفقیت در این مسیر مستلزم افزایش آگاهی، مهارت گفتوگو، شناخت مسائل روز و استفاده از شیوههای متناسب با نیازها و دغدغههای نسل جدید است.
فضای مجازی؛ هم فرصت و هم تهدید
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر سیستان و بلوچستان فضای مجازی را یکی از مهمترین عرصههای تأثیرگذار بر فرهنگ عمومی دانست و گفت: این فضا در کنار فرصتهای گسترده برای آموزش و آگاهیبخشی، میتواند زمینه گسترش برخی آسیبهای فرهنگی و اجتماعی را نیز فراهم کند؛ از این رو استفاده هوشمندانه و هدفمند از ظرفیتهای رسانهای اهمیت ویژهای دارد.
وی افزود: تولید محتوای اثرگذار، گفتوگوی منطقی با نسل جوان، بهرهگیری از ظرفیت رسانهها و برگزاری برنامههای فرهنگی مبتنی بر اقناع، از مهمترین راهکارهای تقویت فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر در جامعه امروز است.
حل مسائل اجتماعی با مشارکت مردم امکانپذیر است
اکبری در پایان تاکید کرد: تجربههای مختلف نشان داده است هرجا مردم در فرآیندهای فرهنگی و اجتماعی نقش فعالتری داشته باشند، نتایج پایدارتر و مؤثرتری حاصل میشود و تحقق اهداف امر به معروف و نهی از منکر نیز بدون مشارکت آگاهانه و مسئولانه مردم امکانپذیر نخواهد بود.
وی افزود: تقویت گفتوگو، افزایش آگاهی عمومی، توجه به نیازهای نسل جوان و پرهیز از برخوردهای سلبی، از مهمترین الزامات موفقیت در این حوزه به شمار میرود و میتواند زمینه گسترش مسئولیتپذیری اجتماعی و ارتقای سرمایه اجتماعی را فراهم کند.
انتهای پیام/
