نوربخش داداشی، مدیرکل هواشناسی خراسان‌شمالی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بجنورد اظهار داشت: پدیده ال‌نینو امسال با افزایش دمای حدود 2 تا 3 درجه‌ای سطح آب اقیانوس آرام همراه شده و می‌تواند انرژی قابل‌توجهی را وارد جو کند؛ موضوعی که زمینه‌ساز تغییر الگوهای آب‌وهوایی در مناطق مختلف جهان، به‌ویژه نیمکره شمالی، خواهد شد.
وی افزود: ال‌نینو با تغییر جهت جریان‌های جوی و جابه‌جایی جریان‌های اقیانوسی، الگوهای بارش و دما را تحت تأثیر قرار می‌دهد و اثرات آن در مناطق مختلف جهان یکسان نیست.
مدیرکل هواشناسی خراسان‌شمالی با اشاره به همزمانی این پدیده با تغییرات اقلیمی گفت: افزایش دمای جو زمین ناشی از تغییرات اقلیمی و گازهای گلخانه‌ای نیز می‌تواند به تشدید رخدادهای حدی جوی کمک کند و احتمال وقوع بارش‌های شدید و رگباری را افزایش دهد.
ال‌نینو هر 3 تا 7 سال تکرار می‌شود
داداشی با بیان اینکه ال‌نینو یک پدیده دوره‌ای است، تصریح کرد: بررسی‌های چند دهه گذشته نشان می‌دهد این پدیده معمولاً هر 3 تا 7 سال یک‌بار شکل می‌گیرد و مدت ماندگاری آن نیز می‌تواند از حدود 9 ماه تا یک سال باشد.
وی درباره آثار این پدیده در خراسان‌شمالی گفت: ال‌نینو در سال‌های مختلف آثار متفاوتی بر شرایط جوی ایران دارد، اما معمولاً افزایش بارش یکی از پیامدهای مهم آن برای کشور است.
مدیرکل هواشناسی خراسان‌شمالی اضافه کرد: با توجه به اینکه پاییز زمان آغاز بارش‌های مؤثر است، می‌توان از ظرفیت این شرایط برای تقویت کشت‌های دیم در استان استفاده کرد و در همین زمینه نشست‌هایی با سازمان جهاد کشاورزی برگزار شده است.
داداشی تأکید کرد: در صورت برنامه‌ریزی مناسب، تأمین به‌موقع نهاده‌های کشاورزی از جمله بذر، کود و سم می‌تواند به کشاورزان کمک کند تا از شرایط بارشی ناشی از این پدیده اقلیمی بهره بیشتری ببرند.
بارش 50 میلی‌متری در یک ساعت می‌تواند سیلاب ایجاد کند
وی در پاسخ به اینکه چه میزان بارندگی می‌تواند برای خراسان‌شمالی خطرناک باشد، گفت: نمی‌توان تنها بر اساس یک عدد مشخص، وقوع سیلاب را پیش‌بینی کرد؛ زیرا برای این کار باید اطلاعات مختلفی از وضعیت رودخانه‌ها، میزان لایروبی، ظرفیت آبراهه‌ها، توپوگرافی و شرایط مناطق مختلف در دسترس باشد.
مدیرکل هواشناسی خراسان‌شمالی افزود: تجربه‌های ثبت‌شده در استان نشان می‌دهد در برخی نقاط، حتی بارش حدود 15 میلی‌متر نیز می‌تواند موجب آبگرفتگی شود، در حالی که در نقاط دیگر بارش‌های بسیار شدیدتری رخ داده است.
داداشی ادامه داد: در برخی مناطق استان بارش‌هایی بیش از 50 میلی‌متر در یک ساعت نیز تجربه شده که در پی آن سیلاب شکل گرفته است؛ بنابراین شدت و مدت بارش در کنار ویژگی‌های جغرافیایی منطقه، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری روان‌آب و سیلاب دارد.
بجنورد با بارش‌های کم هم مستعد آبگرفتگی است
وی با اشاره به شرایط خاص شهر بجنورد اظهار داشت: توپوگرافی بجنورد و قرار گرفتن بخش‌هایی از شهر در وضعیت شبیه کاسه باعث شده است حتی با میزان نسبتاً کم بارندگی، آبگرفتگی در برخی مناطق به‌ویژه حاشیه شهر رخ دهد.
مدیرکل هواشناسی خراسان‌شمالی خاطرنشان کرد: توسعه شهری نیز می‌تواند در تشدید روان‌آب و آبگرفتگی نقش داشته باشد و به همین دلیل مدیریت شهری و دستگاه‌های مرتبط باید شرایط طبیعی مسیرهای عبور آب را در طرح‌های توسعه‌ای مورد توجه قرار دهند.
شمال و شمال‌غرب خراسان‌شمالی در معرض بارش‌های شدیدتر
داداشی با بیان اینکه تغییر اقلیم، الگوی بارش‌ها را در استان تغییر داده است، گفت: در شرایط فعلی حتی آغاز بارش می‌تواند برای برخی مناطق به یک چالش تبدیل شود؛ چراکه بارش‌ها در بسیاری از موارد کوتاه‌مدت، رگباری و با شدت بالا رخ می‌دهند.
وی افزود: به طور میانگین تقریباً تمام مناطق خراسان‌شمالی می‌توانند با بارش‌های رگباری و سیلابی مواجه شوند، اما بر اساس تجربیات و داده‌های موجود، شدت این بارش‌ها تاکنون در شمال و شمال‌غرب استان بیشتر بوده و بخش قابل‌توجهی از سیلاب‌های رخ‌داده نیز در همین مناطق ثبت شده است.
لایروبی رودخانه‌ها قبل از آغاز بارش‌های سنگین ضروری است
مدیرکل هواشناسی خراسان‌شمالی با اشاره به ضرورت اقدامات پیشگیرانه گفت: در مناطقی مانند راز و جرگلان که سابقه بارش‌های شدید و روان‌آب وجود دارد، لایروبی و بازگشایی مسیر رودخانه‌ها و آبراهه‌ها باید پیش از آغاز بارش‌های سنگین انجام شود.
داداشی تأکید کرد: تغییر اقلیم و الگوهای جدید بارش باعث شده مدیریت سیلاب دیگر صرفاً به زمان وقوع بارندگی محدود نباشد و دستگاه‌های اجرایی باید از ماه‌ها قبل، مسیر رودخانه‌ها، نقاط حادثه‌خیز و زیرساخت‌های شهری و روستایی را برای مواجهه با بارش‌های رگباری آماده کنند.
به گفته وی، افزایش بارش در صورت تحقق می‌تواند فرصت مناسبی برای تقویت منابع آب و کشت‌های دیم باشد، اما اگر زیرساخت‌های دفع روان‌آب و مدیریت سیلاب آماده نباشد، همین بارش‌ها می‌تواند به خسارت در مناطق شهری، روستایی و اراضی کشاورزی منجر شود.
انتهای پیام/311/.
