به گزارش خبرگزاری مهر، محمد کاظمیفرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران طی سخنانی در نشست تخصصی «هوش مصنوعی، نوآوری دیجیتال و آینده مدیریت قضایی اجلاس بریکس» که در دهلی هند برگزار شد، اظهار کرد: قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران، سند تحول قضایی بر پایه استفاده از فناوریهای نوین را در دست اجرا دارد؛ در این سند به ارتقای حکمرانی داده محور قضایی، دسترسی آسانتر مردم به عدالت و افزایش استفاده از هوش مصنوعی به منظور کاهش زمان رسیدگی به پروندهها و افزایش دقت و کیفیت تصمیمات قضایی پرداخته شده است.
وی افزود: همچنین در قانون برنامهی هفتم پیشرفت، قوهی قضائیه مکلف شده است که با بهرهگیری از هوش مصنوعی، روند رسیدگی به پروندهها را با حفظ مسئولیت قاضی تسهیل کند.
کاظمیفرد با اشاره به برخی از اقدامات قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران در استفاده از فناوریهای نوین گفت: تشکیل دادگاههای الکترونیکی به صورت برخط، با هدف ارتقا فرآیند دادرسی از جمله رسیدگی به پروندههای زندانیدار و دادرسی علنی در موارد قانونی، دسترسی برخط مردم به مراحل رسیدگی پرونده و ایجاد هویت الکترونیکی، مشاورهی هوشمند به اصحاب پرونده دربارهی دعوا و نتیجهی احتمالی آن، شفافسازی مالی در معاملات تجاری از طریق اعلام افراد ممنوعالمعامله و دارای محکومیتهای مالی، جایگزینهای هوشمند برای اجرای مجازات حبس و قرارهای تامین منتهی به بازداشت مانند پابند الکترونیک، دستیار هوشمند قاضی برای پاسخگویی حقوقی، پیشنهاد رأی مناسب، بررسی پیشنویس رأی و یافتن پروندههای مشابه، شناسایی الگوهای جرائم، مراجعین پرتکرار و مجرمان حرفهای با استفاده از دادهکاوی اطلاعات، اعتبارسنجی هوشمند مالی توسط قضات اجرای احکام با هدف استیفای محکومبه از جمله شناسایی، توقیف و رفع آن، ارجاع پروندههای قضایی و انتخاب کارشناسان به صورت هوشمند، ابلاغ بر خط دستورات و تصمیمات قضایی به نهادهای پیراقضایی از جمله ضابطین، پزشکی قانونی و کارشناسان رسمی، دسترسی بهروز جامعهی حقوقی و پژوهشی به آرای شاخص، دسترسی برخط و غیرحضوری وکلا، کارشناسان و جامعهی حقوقی به کلیهی خدمات قضایی و همچنین ارزیابی داده محور عملکرد کارکنان قوه قضاییه، برخی از اقدامات قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران در استفاده از فناوریهای نوین هستند.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه تصریح کرد: ما به هوش مصنوعی به چشم یک فرصت فناورانه برای بهبود ارائه خدمات و فرآیند دادرسی نگاه میکنیم و علاقمندی خود را جهت گسترش همکاریها و تبادل تجربیات با کشورهای عضو، در زمینه فناوریهای نوین و هوشمندسازی خدمات قضایی اعلام مینماییم.
کاظمیفرد گفت: بهرهبرداری مشترک ایالات متحده امریکا و رژیم صهیونیستی از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای شناسایی و کشتار عامدانه بیش از ۱۶۰ دانش آموز معصوم مدرسه میناب و هزاران تن از مردم بی گناه، دانشمندان، پزشکان و ورزشکاران ایرانی به وضوح نشان داد فناوری بدون اخلاق تهدید جدی علیه بشریت است. از تمام کشورهای عضو دعوت میکنیم تا با همکاری در حوزه اخلاق و حقوق بشر، تضمین کنیم که این فناوری به جای تهدید، ابزاری برای تحقق عدالت فراگیر و عادلانه شود. عدالت هوشمند، نیازمند همبستگی هوشمندانه است.
مشروح سخنان «کاظمیفرد» رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در نشست تخصصی «هوش مصنوعی، نوآوری دیجیتال و آینده مدیریت قضایی اجلاس بریکس» به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
رئیس، عالیجنابان، سران محترم قضایی کشورهای عضو بریکس و حضار گرانقدر، با سلام؛ ضمن سپاس از کشور محترم میزبان بعنوان برگزار کننده، خرسندی خود را از حضور در این اجلاس ابراز مینمایم. مطالب خود را در موضوع هوش مصنوعی، نوآوری دیجیتال و آینده مدیریت قضایی، تقدیم حضار میکنم.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران، سند تحول قضایی بر پایه استفاده از فناوریهای نوین را در دست اجرا دارد. در این سند به ارتقای حکمرانی داده محور قضایی، دسترسی آسانتر مردم به عدالت و افزایش استفاده از هوش مصنوعی به منظور کاهش زمان رسیدگی به پروندهها و افزایش دقت و کیفیت تصمیمات قضایی پرداخته شده است. همچنین در قانون برنامهی هفتم پیشرفت، قوهی
قضائیه مکلف شده است که با بهرهگیری از هوش مصنوعی، روند رسیدگی به پروندهها را با حفظ مسئولیت قاضی تسهیل کند.
خرسندم به برخی از اقدامات قوهی قضائیه جمهوری اسلامی ایران در استفاده از فناوریهای نوین اشاره کنم:
تشکیل دادگاههای الکترونیکی به صورت برخط، با هدف ارتقا فرآیند دادرسی از جمله رسیدگی به پروندههای زندانیدار و دادرسی علنی در موارد قانونی
دسترسی برخط مردم به مراحل رسیدگی پرونده و ایجاد هویت الکترونیکی
مشاورهی هوشمند به اصحاب پرونده دربارهی دعوا و نتیجهی احتمالی آن
شفافسازی مالی در معاملات تجاری از طریق اعلام افراد ممنوعالمعامله و دارای محکومیتهای مالی
جایگزینهای هوشمند برای اجرای مجازات حبس و قرارهای تامین منتهی به بازداشت مانند پابند الکترونیک
دستیار هوشمند قاضی برای پاسخگویی حقوقی، پیشنهاد رأی مناسب، بررسی پیشنویس رأی و یافتن پروندههای مشابه
شناسایی الگوهای جرائم، مراجعین پرتکرار و مجرمان حرفهای با استفاده از دادهکاوی اطلاعات
اعتبارسنجی هوشمند مالی توسط قضات اجرای احکام با هدف استیفای محکومبه از جمله شناسایی، توقیف و رفع آن
ارجاع پروندههای قضایی و انتخاب کارشناسان به صورت هوشمند
ابلاغ بر خط دستورات و تصمیمات قضایی به نهادهای پیراقضایی از جمله ضابطین، پزشکی قانونی و کارشناسان رسمی
دسترسی به روز جامعهی حقوقی و پژوهشی به آرای شاخص
دسترسی برخط و غیرحضوری وکلا، کارشناسان و جامعهی حقوقی به کلیهی خدمات قضایی
ارزیابی داده محور عملکرد کارکنان قوه قضاییه
در راستای تسهیل استفاده از هوش مصنوعی در فرایندهای قضایی، توسعه مدل زبانی بزرگ بومی با همکاری دانشگاهها و شرکتها در دستور کار است. بدین منظور نیاز است؛ کلیه دادههای قضایی به صورت الکترونیکی و قابل پردازش نگهداری شوند. خوشبختانه در این زمینه به تجربیات خوبی دست یافتهایم و به منظور حفظ حریم خصوصی اشخاص متن بیش از ۱۲۰ میلیون تصمیم قضایی را با استفاده از هوش مصنوعی گمنام نموده و در اختیار دانشگاهها و شرکتها، جهت تولید مدل زبانی بزرگ قرار دادهایم. در مدلهای زبانی بزرگ، باید موضوع سوگیری الگوریتمها، رعایت موارد قانونی و مدیریت دادههای حساس کاربران مورد توجه و محافظت ویژه قرار گیرد. ما این موارد را نه بهعنوان توقفگاه، بلکه بهعنوان فرصتی برای همکاری با کشورهای عضو بریکس مینگریم و معتقدیم با ایجاد ابرقضایی مشترک و رفع موانع فنی و حقوقی در چارچوب کمیسیون پیشنهادی، میتوانیم گامی مؤثر در جهت عدالت هوشمند برداریم.
ما به هوش مصنوعی به چشم یک فرصت فناورانه برای بهبود ارائه خدمات و فرآیند دادرسی نگاه میکنیم و با توجه به طرحهایی که برای گسترش استفاده از هوش مصنوعی در دادرسی داریم؛ علاقمندی خود را جهت گسترش همکاریها و تبادل تجربیات با کشورهای عضو، در زمینه فناوریهای نوین و هوشمندسازی خدمات قضایی اعلام مینماییم. در جهانی که یکجانبهگرایی، پایبندی به نهادها و پیمانهای بینالمللی را هدف قرار داده است، توجه بیش از پیش کشورهای عضو بریکس برای تشکیل کمیسیون تخصصی هوش مصنوعی به منظور هم افزایی و ارتقای سطح نفوذ فناوری در کاربردهای قضایی و تنظیم ملاحظات اخلاقی ضروری مینماید.
از اینرو، همافزایی جمعی و تدوین چارچوبهای مشترک، تنها راه عبور از این چالشهاست. محورهای زیر به عنوان نقاط مناسب برای شروع کار کمیسیون پیشنهاد داده میشود:
سیاستگذاری ترویج و تنظیم هوش مصنوعی
تعیین حدود مسئولیت هوش مصنوعی در تصمیم گیریهای قضایی
تدوین استانداردهای اخلاقی و حقوق بشری در هوش مصنوعی
هماهنگی استانداردهای حفاظت از دادههای قضایی
ایجاد مرکز تبادل برخط دادههای قضایی
رفع موانع فنی و حقوقی پیادهسازی هوش مصنوعی
توسعهی ابرقضایی مشترک
حضار گرامی.
بهرهبرداری مشترک ایالات متحده امریکا و رژیم صهیونیستی از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای شناسایی و کشتار عامدانه بیش از ۱۶۰ دانش آموز معصوم مدرسه میناب و هزاران تن از مردم بی گناه، دانشمندان، پزشکان و ورزشکاران ایرانی به وضوح نشان داد فناوری بدون اخلاق تهدید جدی علیه بشریت است. از تمام کشورهای عضو دعوت میکنیم تا با همکاری در حوزه اخلاق و حقوق بشر، تضمین کنیم که این فناوری به جای تهدید، ابزاری برای تحقق عدالت فراگیر و عادلانه شود. عدالت هوشمند، نیازمند همبستگی هوشمندانه است.
ضمن تشکر از توجه شما، نظر به این که همکاری متقابل از جمله اهداف اصلی تشکیل گروه کشورهای بریکس قلمداد شده، در پایان مجددا آمادگی قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران را برای همکاری مستمر و اثر بخش اعلام میدارم و از تمام کشورهای عضو دعوت میکنم تا با همکاری یکدیگر به سمت عدالت هوشمند گام برداریم.
