گروه هنر خبرگزاری مهر-سجاد خیامی؛ تئاتر به عنوان هنری کهن از گذشته پیوندی ناگسستنی با جامعه و مردم داشته و همواره عرصهای توجه برانگیز و تأثیرگذار بوده است. تماشای یک نمایش میتواند تا ساعتها ذهن تماشاگر را درگیر خود نگاه دارد و بر اندیشه، احساسات و نگرانیهای او مؤثر باشد. از این رو در این گزارش تلاش میکنیم تا با مرور مهمترین اخبار تئاتر در هفته گذشته به اتفاقات، حواشی و چالشهای این هنر بپردازیم.
برگزاری مجلس یادبود بهرام بیضائی در خانه هنرمندان
مجلس یادبود بهرام بیضائی با عنوان «آخرین شب تابستان» به همت انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر و ماهنامه عصر روشن، روز سهشنبه ۳۱ شهریور در سالن جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد. در این مراسم چهرههایی چون شهرام زرگر، مهناز رونقی، الهام باقری و محمد رضاییراد به بررسی وجوه مختلف آثار، اندیشه و زیست مستقل این هنرمند برجسته پرداختند. بازخوانی اسطورهها، نگاه انتقادی به تاریخ فرودستان، زبان آرکائیک و همچنین استواری و مقاومت بیضائی در برابر مصادرهشدن توسط جریانهای سیاسی، از محورهای اصلی سخنرانیهای این نشست بود.
اجرای زنده موسیقی روی تصاویری از فیلمهای بیضائی توسط فرزین طهرانیان و روی صحنه رفتن برشی از تئاتر «کلاژ بیضائی» به کارگردانی سجاد قربانی، از دیگر بخشهای این مراسم بود که با حضور چهرههای شناختهشده تئاتر و سینما همراه شد.
آغاز به کار بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت با تأکید بر تداوم مسیر ایستادگی
آئین افتتاحیه بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت عصر دوشنبه ۳۰ شهریور با شعار «ایران، صحنه جاودان مقاومت» در تالار اصلی برج آزادی برگزار شد. در این مراسم که با حضور چهرههایی چون سعید خطیبزاده (معاون وزیر امور خارجه)، مهدی شفیعی (معاون هنری وزارت فرهنگ) و جمعی از هنرمندان برگزار شد، محمد کاظمتبار دبیر جشنواره با اشاره به برگزاری این دوره در شرایط جنگی، از اجرای ۲۰ اثر نمایشی خبر داد و اعلام کرد که ۷۰ درصد آثار تولیدشده مرتبط با حوادث جنگ دوم و سوم هستند. در بخشی از این مراسم از کوروش زارعی، چهره باسابقه تئاتر مقاومت، تجلیل به عمل آمد و همچنین از مجموعه نمایشنامه «هشت صحنه از جنگ رمضان» رونمایی شد.
درگذشت سیروس ابراهیمزاده بازیگر پیشکسوت سینما و تئاتر
خانه سینما طی اطلاعیهای از درگذشت سیروس ابراهیمزاده، بازیگر باسابقه سینما و تئاتر، پس از تحمل یک دوره بیماری در خارج از کشور خبر داد. این هنرمند پیشکسوت که سالها در عرصه هنرهای نمایشی و تصویری فعالیت مستمر داشت، با نقشآفرینی در آثار ماندگاری چون «کمالالملک»، «مسافر ری»، «همسر»، «هتل کارتن»، «شمعی در باد»، «چهره»، «تحفهها» و «مجسمه» در خاطر مخاطبان هنر ایران ثبت شده است.
طبق اعلام خانواده مرحوم ابراهیمزاده قرار است پیکر وی به ایران بازگردد و این هنرمند همانطور که خودش دوست داشت در خاک وطن آرام بگیرد.
معرفی برگزیدگان بیستوپنجمین مسابقه مطبوعاتی انجمن منتقدان تئاتر
بیستوپنجمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر، پنجشنبه ۲ مهر در سالن جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد و به کار خود پایان داد. هیئت داوران این دوره متشکل از زهرا مشتاق، علیرضا نراقی، ساسان پیروز و فاطمه بهبودی، در بیانیهای صریح و تحلیلی با اشاره به بحرانهای سال گذشته، شرایط سخت معیشتی روزنامهنگاران، آسیبهای رویکرد تبلیغاتی و استفاده از هوش مصنوعی، از افت کیفیت روزنامهنگاری انتقاد و در ۲ بخش «ترجمه» و «گزارش» برگزیدهای معرفی نکردند. با این وجود، برگزیدگان سایر بخشها معرفی شدند: علی کیهانی (یادداشت)، هومن نجفیان (نقد)، نظر احمدی (مقاله)، بابک احمدی (گفتگو) و ملیکا اسلامی (عکس).
یادداشت معاون هنری وزارت فرهنگ به بهانه اجرای اکبر زنجانپور در تئاتر شهر
مهدی شفیعی معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پس از تماشای نمایش «جزیره» به کارگردانی اکبر زنجانپور در تالار چهارسوی مجموعه تئاترشهر، با انتشار یادداشتی از مقام هنری این چهره پیشکسوت تجلیل کرد.
وی در این یادداشت حضور زنجانپور بر صحنه را فراتر از یک حضور معمول و شبیه به دیدار دوباره با بخشی از جانِ تئاتر ایران توصیف کرده است. شفیعی در پایان این یادداشت، روشن ماندن چراغ صحنه با حضور چهرههایی چون اکبر زنجانپور را مایه دلگرمی و یادآور شکوه تئاتر ایران دانست.
انتشار فراخوان نخستین جشنواره ملی «مونولوگ تهران»
نخستین جشنواره ملی «مونولوگ تهران» به دبیری محمدرضا علیزاده، با هدف شناسایی و حمایت از استعدادهای تازه و کمترشناختهشده تئاتر، فراخوان خود را منتشر کرد. این رویداد با تمرکز بر توان فردی بازیگر در بیان، بدن و قدرت ارتباط با مخاطب، بدون اتکا به گروه بزرگ اجرایی برگزار میشود. از ویژگیهای قابلتوجه این دوره، اختصاص جایزه ویژه ۱۰۰ میلیون تومانی به هنرمند برگزیده است. آثار منتخب این رویداد از ۲۳ تا ۲۶ آذر سال جاری در تماشاخانه نوفللوشاتو و تالار محراب روی صحنه خواهند رفت. هنرمندان سراسر کشور میتوانند حداکثر ۳ اثر خود را تا ۲۵ آبان به دبیرخانه ارسال کنند.
افتتاح سالن شماره ۲ مجموعه تئاتر هامون همزمان با آغاز پاییز
مجموعه تئاتر هامون که از سال ۱۳۹۸ به همت هادی حجازیفر فعالیت خود را آغاز کرده است، از ابتدای مهرماه سالن شماره ۲ خود را با ظرفیت ۱۰۰ تماشاگر به بهرهبرداری میرساند. سالن جدید این مجموعه، فعالیت خود را با اجرای نمایش «۶۸ ثانیه بعد از تو» به نویسندگی و کارگردانی امید نیاز آغاز میکند و در ادامه میزبان نمایش «شوری» اثر علی صفری خواهد بود. همچنین سالن شماره یک این مجموعه نیز در شبهای پاییزی پذیرای ۲ نمایش «اینجا سال مندند» و «مون واک» میشود.
آغاز اجرای «بیامان؛ اشک» در تالار قشقایی
با پایان گرفتن اجراهای تئاتر «کمدی آغاز»، نمایش «بیامان؛ اشک» به نویسندگی مهدی ترکمن و کارگردانی محسن بخشی از اول مهر در تالار قشقایی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه میرود. در این نمایش که از آثار برگزیده بیستودومین جشنواره نمایشهای آئینی و سنتی است، بازیگرانی چون محمد خالقی، مهدی سلیمان و نازنین یوسفی به ایفای نقش میپردازند. به گفته کارگردان، این اثر با رویکردی روایی و نزدیک به نمایشهای آئینی و سنتی، شیوههای اجرایی مدرن را با نظریات معاصر پیوند زده است.
آغاز اجرای «عشقهای زودگذرِ ماندگار» در ایرانشهر
نمایش «عشقهای زودگذرِ ماندگار» به نویسندگی و کارگردانی وحید منتظری و تهیهکنندگی سجاد پهلوانزاده، از یکشنبه ۸ مهر در سالن ناظرزاده کرمانی تماشاخانه ایرانشهر اجرای خود را آغاز میکند. در این اثر نمایشی، وحید رهبانی که پیش از این کارگردانی و بازی در آثاری نظیر «هدا گابلر» را در کارنامه داشته، در کنار وحید آقاپور بازیگر پرکار و قدیمی تئاتر به ایفای نقش میپردازد. در خلاصه داستان این نمایش که محوریت آن سینما است، آمده است: «کاوه و کیوان، ۲ برادر که هر ۲ کارگردان سینما هستند، با ورود نینا زندگیشان دگرگون میشود.»
اجرای پرفورمنس «تن منهای من» با بازی فرشته حسینی
تئاتر پرفورمنس «تن منهای من» به نویسندگی، طراحی و کارگردانی پیام قربانی و با ایفای نقش فرشته حسینی، از ۸ مهر ساعت ۱۹ در سالن ۴ مجموعه تئاتر لبخند روی صحنه میرود. پیام قربانی که در زمینههای هنرهای بصری، فیلمسازی و طراحی صحنه فعالیت دارد، در این اثر نمایشی تجربهای مبتنی بر پرفورمنس را ارائه میدهد. در خلاصه داستان این اثر آمده است: «شیرین به تازگی ترک تن کرده … تنش بهای رهاییاش شده و خوراک جهان، حالا با روانی آسوده میان کدهای طبیعت میرقصد.»
اجرای اقتباسی تازه از «داستان دو شهر» در تئاتر مارلو بریتانیا
نمایش اقتباسی از اثر کلاسیک چارلز دیکنز، «داستان دو شهر» (A Tale of Two Cities)، اجراهای خود را در مجموعه تئاتر مارلو (Marlowe Theatre) آغاز کردهاست و در ادامه، تور سراسری خود را در بریتانیا پی میگیرد. این اثر نمایشی روایتی پرالتهاب از عشق، وفاداری، ایثار و تلاطمهای خشن اجتماعی را در دل انقلاب فرانسه به تصویر میکشد و منتقدان بریتانیایی فضاسازیها و طراحی صحنه پویای آن را ستودهاند. رمان ماندگار «داستان دو شهر» یکی از پرخوانندهترین آثار ادبیات کلاسیک است که در ایران نیز توسط مترجمانی همچون زندهیاد ابراهیم یونسی و مهدی سحابی به زبان فارسی برگردانده شده است.
