خبرگزاری مهر- گروه استانها: در شرایطی که دسترسی عادلانه به خدمات سلامت، کاهش هزینههای درمان و کنترل پرداخت از جیب مردم به یکی از مهمترین دغدغههای نظام سلامت تبدیل شده است، اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع میتواند بخشی از مشکلات موجود را از مسیر اصلاح فرآیند ارائه خدمات درمانی سامان دهد؛ رویکردی که بر اساس آن، بیمار به جای مراجعه مستقیم و بعضاً غیرضروری به سطوح تخصصی و فوقتخصصی، مسیر مشخصی را از مراقب سلامت و پزشک عمومی تا متخصص و فوقتخصص طی میکند.
اهمیت این موضوع تنها به کاهش هزینههای درمان محدود نمیشود؛ بلکه نظام ارجاع میتواند با هدایت صحیح بیمار، از مراجعات غیرضروری، انجام برخی آزمایشها و خدمات تکراری و تحمیل هزینههای اضافی جلوگیری کند و در عین حال امکان دسترسی منظمتر و عادلانهتر مردم به خدمات سلامت را فراهم آورد.
از سوی دیگر، تقویت سطح نخست خدمات سلامت و مراقبتهای اولیه میتواند به شناسایی زودهنگام بیماریها، پیگیری مستمر وضعیت بیماران و ارتقای کیفیت خدمات پیشگیرانه کمک کند.
استان لرستان نیز همگام با اجرای این سیاست در کشور، برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع را به صورت پایلوت در شهرستان دلفان دنبال میکند؛ طرحی که بنا بر اعلام مسئولان دانشگاه علوم پزشکی لرستان، مقدمات اجرای آن از سال گذشته با تمرکز بر فرهنگسازی، تأمین نیروی انسانی، آمادهسازی زیرساختها و فراهم کردن تیمهای سلامت دنبال شده است.
اجرای این طرح در دلفان از این جهت اهمیت دارد که مردم در نخستین مرحله از مسیر درمان، از خدمات سطح اول سلامت بهرهمند میشوند و در صورت نیاز، با ارجاع هدفمند به سطوح بالاتر درمانی دسترسی پیدا میکنند.
بر اساس اعلام دانشگاه علوم پزشکی لرستان، چهار نوبت ویزیت در ابتدای اجرای طرح برای مردم به صورت رایگان پیشبینی شده و رعایت مسیر نظام ارجاع میتواند میزان پرداخت از جیب بیماران را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
جلالالدین امیری، رئیس دانشگاه علوم پزشکی لرستان، با اشاره به اهمیت اجرای نظام ارجاع و برنامه پزشک خانواده به خبرنگار مهر اظهار داشت: بر اساس نظر کارشناسان و تجربه کشورهای توسعهیافته، نظام ارجاع میتواند بخش قابل توجهی از مشکلات موجود در حوزه سلامت و درمان را ساماندهی کند.
وی افزود: این نظام از جمله راهکارهای اصلی برای ایجاد عدالت در دسترسی به خدمات درمانی، حفاظت مالی از بیماران، کاهش پرداخت از جیب مردم و کنترل هزینههای درمان به شمار میرود و میتواند مسیر دریافت خدمات سلامت را هدفمند و منسجم کند.
اجرای پایلوت نظام ارجاع در دلفان
رئیس دانشگاه علوم پزشکی لرستان با اشاره به اجرای این طرح در استان گفت: لرستان همگام با سایر نقاط کشور، اجرای نظام ارجاع و پزشک خانواده را به صورت پایلوت در شهرستان دلفان آغاز کرده است و تلاش شده زیرساختهای مورد نیاز برای اجرای مطلوب این طرح در این شهرستان فراهم شود.
امیری ادامه داد: اجرای این طرح مزایای متعددی برای مردم شهرستان دلفان دارد که از جمله آن میتوان به ارائه چهار نوبت ویزیت رایگان در ابتدای اجرای طرح و همچنین کاهش پرداخت از جیب بیماران در خدمات سرپایی و بستری اشاره کرد.
وی تصریح کرد: یکی از مهمترین مزایای رعایت نظام ارجاع در بخش بستری این است که چنانچه فرد مسیر تعریفشده در این نظام را طی کند و ابتدا به مراقب سلامت یا بهورز، سپس پزشک عمومی، متخصص و در صورت نیاز فوقتخصص مراجعه کند، در صورت نیاز به بستری، هزینههای بستری وی به صورت رایگان انجام خواهد شد.
مسیر دریافت خدمات؛ از مراقب سلامت تا متخصص
رئیس دانشگاه علوم پزشکی لرستان با تأکید بر اینکه نظام ارجاع به معنای ساماندهی مسیر دریافت خدمات درمانی است، بیان کرد: در این فرآیند، بیمار ابتدا از طریق مراقب سلامت یا بهورز وارد چرخه خدمات میشود و در ادامه، در صورت نیاز به پزشک عمومی و سپس سطوح تخصصیتر ارجاع داده خواهد شد.
امیری افزود: این فرآیند علاوه بر اینکه میتواند دسترسی عادلانهتر مردم به خدمات سلامت را فراهم کند، موجب میشود مراجعه بیماران به سطوح مختلف درمانی بر اساس نیاز واقعی آنها صورت گیرد و از مراجعات غیرضروری و تحمیل هزینههای اضافی به خانوادهها و نظام سلامت جلوگیری شود.
اقدامات گسترده برای اجرای طرح در لرستان
وی با اشاره به اقدامات انجامشده برای اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در دلفان گفت: از سال گذشته در حوزههای مختلف از جمله فرهنگسازی، فراهم کردن مقدمات اجرای طرح، تأمین تیم سلامت و آمادهسازی زیرساختهای مورد نیاز اقدامات قابل توجهی در استان انجام شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی لرستان ادامه داد: در بخش فرهنگسازی تلاش شده مردم با اهداف و مزایای نظام ارجاع آشنا شوند تا اجرای این برنامه با مشارکت و همراهی جامعه همراه باشد.
امیری اظهار کرد: همچنین در زمینه تأمین نیروی انسانی و فراهم کردن فضای فیزیکی مورد نیاز مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاههای بهداشتی، اقدامات مناسبی انجام شده و در حال حاضر مشکل خاصی در این بخشها وجود ندارد.
تأمین ۲۲ مراقب سلامت برای اجرای طرح
وی با اشاره به تقویت نیروی انسانی مورد نیاز اجرای طرح گفت: در همین راستا ۲۲ نفر مراقب سلامت برای مراکز و پایگاههای مربوطه تأمین و برای فعالیت در این حوزه تربیت شدهاند.
تأمین نیروی انسانی، فضای فیزیکی و اعتبارات مورد نیاز، از الزامات اجرای موفق نظام ارجاع است و خوشبختانه در این زمینه در استان لرستان مشکل خاصی وجود ندارد
رئیس دانشگاه علوم پزشکی لرستان تأکید کرد: تأمین نیروی انسانی، فضای فیزیکی و اعتبارات مورد نیاز، از الزامات اجرای موفق نظام ارجاع است و خوشبختانه در این زمینه در استان لرستان مشکل خاصی وجود ندارد.
ارزیابی مطلوب وزارت بهداشت از عملکرد لرستان
امیری همچنین به پایش اخیر وزارت بهداشت از روند اجرای این طرح در استان اشاره کرد و گفت: در پایشی که هفته گذشته از سوی وزارت بهداشت انجام شد، بخش قابل توجهی از اقدامات انجامشده در استان مورد تأیید قرار گرفت.
وی افزود: اگرچه در برخی فرآیندها نواقص جزئی وجود داشت، اما در مجموع و با توجه به امتیازات و ارزیابیهای صورتگرفته، وضعیت اجرای طرح در لرستان کاملاً مطلوب ارزیابی شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی لرستان یکی از نقاط قوت اجرای این طرح در استان را اقدامات انجامشده در حوزه فرهنگسازی عنوان کرد و گفت: حتی ارزیاب وزارت بهداشت اعلام کرده است که اقدامات فرهنگی و تبلیغاتی انجامشده در لرستان میتواند به عنوان یک الگوی کشوری مورد استفاده قرار گیرد.
فرهنگسازی با استفاده از ظرفیت زبان محلی
امیری خاطرنشان کرد: یکی از اقدامات مؤثر در حوزه فرهنگسازی، استفاده از ظرفیت زبان و گویش محلی برای معرفی و تبیین نظام ارجاع و پزشک خانواده بوده است که توانسته ارتباط مؤثرتری با مردم برقرار کند.
وی ادامه داد: آشنایی مردم با نحوه استفاده از خدمات، مسیر ارجاع و مزایای اقتصادی و درمانی این طرح، نقش مهمی در موفقیت آن دارد و به همین دلیل، فرهنگسازی در کنار تأمین زیرساختها از اولویتهای دانشگاه علوم پزشکی لرستان بوده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی لرستان در پایان ابراز امیدواری کرد با تداوم اقدامات انجامشده و رفع نواقص جزئی، اجرای پایلوت نظام ارجاع و پزشک خانواده در دلفان بتواند تجربهای موفق برای توسعه این طرح در سایر مناطق استان باشد و زمینه دسترسی عادلانهتر مردم به خدمات سلامت، کاهش هزینههای درمان و ارتقای کیفیت خدمات را فراهم کند.
