یه گزارش خبرگزاری مهر، «غلامحسین درزی»، سفیر و کاردار ایران در سازمان ملل در نامه روز پنجشنبه خود به وقت نیویورک (۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۹ شهریور ۱۴۰۵) به سفیر و نماینده دائم فرانسه در سازمان ملل که رئیس شورای امنیت در ماه جاری میلادی (سپتامبر) است، درباره نشست این شورا در خصوص ایران گفت: نشست مربوط به آنچه «فعالیت کمیته ۱۷۳۷» خوانده میشود، سوءاستفاده آشکار از رویه و صلاحیت شورای امنیت است.
دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل تصریح کرد: موضع ایران روشن، مستمر و بهطور رسمی از جمله در مکاتبات رسمی ایران با دبیرکل و رئیس شورای امنیت ثبت شده است. قطعنامه ۲۲۳۱ در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شد. از آن تاریخ، تمامی مفاد، اقدامات و محدودیتهای مرتبط با موضوع هستهای بهطور دائمی خاتمه یافت؛ شورای امنیت رسیدگی خود به موضوع هستهای ایران را به پایان رساند و موضوع دستور کار «عدم اشاعه» نیز از دستور کار شورا حذف شد.
درزی تاکید کرد: «علاوه بر این، سازوکار موسوم به «بازگشت خودکار تحریمها» (Snapback)هرگز از سوی سه کشور اروپایی (E۳) فعال نشد، زیرا آنها از جایگاه حقوقی لازم برای توسل به این سازوکار برخوردار نبودند؛ چراکه به تعهدات خود بر اساس برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت عمل نکرده بودند.»
متن نامه سفیر و معاون نمایندگی ایران نزد سازمان ملل به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
عالیجناب،
پیرو نشست شورای امنیت که امروز، ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ذیل دستور کار «عدم اشاعه» برگزار شد، اینجانب مایلم مراتب زیر را به استحضار جنابعالی برسانم.
جمهوری اسلامی ایران، اتهامات بیاساس و تحریفهای مطرحشده از سوی برخی اعضا در این نشست در خصوص برنامه هستهای صلحآمیز ایران را قاطعانه رد میکند و مایل است موارد زیر بهعنوان سوابق شورای امنیت ثبت شود:
۱. نشست مربوط به آنچه «فعالیت کمیته ۱۷۳۷» خوانده میشود، سوءاستفاده آشکار از رویه و صلاحیت شورای امنیت است. موضع ایران روشن، مستمر و بهطور رسمی ثبتشده است؛ از جمله در مکاتبات رسمی ایران با دبیرکل و رئیس شورای امنیت. قطعنامه ۲۲۳۱ در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شد. از آن تاریخ، تمامی مفاد، اقدامات و محدودیتهای مرتبط با موضوع هستهای بهطور دائمی خاتمه یافت؛ شورای امنیت رسیدگی خود به موضوع هستهای ایران را به پایان رساند و موضوع دستور کار «عدم اشاعه» نیز از دستور کار شورا حذف شد. علاوه بر این، سازوکار موسوم به «بازگشت خودکار تحریمها» (Snapback)هرگز از سوی سه کشور اروپایی (E۳) فعال نشد، زیرا آنها از جایگاه حقوقی لازم برای توسل به این سازوکار برخوردار نبودند؛ چراکه به تعهدات خود بر اساس برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت عمل نکرده بودند.
۲. ریشههای اصلی وضعیت کنونی، در درجه نخست، در حملات غیرقانونی ایالات متحده و رژیم اسرائیل علیه تاسیسات هستهای صلحآمیز و تحت پادمان ایران نهفته است.
طی دو سال گذشته، در حالی که ایران با حسن نیت و بهطور فعال در مسیر مذاکره و دیپلماسی حرکت میکرد، ایالات متحده و رژیم اسرائیل حملات غیرقانونی و اقدامات تجاوزکارانه مجرمانهای را علیه زیرساختهای غیرنظامی ایران، از جمله تاسیسات هستهای صلحآمیز و تحت پادمان آن، انجام دادند. این حملات مصداق اعمال تجاوزکارانه و نقض فاحش منشور ملل متحد و ممنوعیت آمره استفاده یا تهدید به استفاده از زور در حقوق بینالملل است و همچنین با قطعنامههای مرتبط مجمع عمومی و شورای امنیت و نیز تصمیمات و قطعنامههای آژانس بینالمللی انرژی اتمی مغایرت دارد؛ اسناد و تصمیماتی که بر اصل بنیادین عدم هدف قرار دادن یا حمله به تاسیسات هستهای تحت پادمان تأکید دارند. ایالات متحده آمریکا با حمله به تاسیسات هستهای تحت پادمان و تهدیدهای مکرر به انجام حملات بیشتر، اعتماد به نظام پادمانها را بهشدت تضعیف کرده و رژیم عدم اشاعه را نیز خدشهدار ساخته است.
۳. اتهامات مجدد علیه برنامه هستهای صلحآمیز ایران، ماهیتی سیاسی دارند و نه فنی. ایران از سال ۱۹۷۰ عضو متعهد پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) بوده است. برنامه هستهای ایران نیز نزدیک به ۲۵ سال تحت نظارت گسترده آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داشته است. آژانس هیچگونه انحراف مواد هستهای در ایران را گزارش نکرده است. این سابقه باید بهصورت عینی و بیطرفانه مورد ارزیابی قرار گیرد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید همچنان نهادی بیطرف، حرفهای، مستقل و غیرسیاسی باقی بماند.
عدم پرداختن مناسب به حملات غیرقانونی علیه تاسیسات هستهای تحت پادمان ایران، از جمله در قطعنامه اخیر شورای حکام، نگرانیهای جدی درباره توازن نهادی و اعتبار آژانس ایجاد میکند. فشار سیاسی نمیتواند جایگزین یک ارزیابی عینی از وضعیت پادمانها شود.
۴. قطعنامه غیراجماعی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ به تصویب رسید، ناشی از ملاحظات سیاسی ایالات متحده آمریکا و کشورهای E۳ تصویب شد و فاقد الزامات عینیت و بیطرفی می باشد. این قطعنامه، همانند قطعنامههای پیشین، در قبال حملات غیرقانونی و مجرمانه ایالات متحده و رژیم اسرائیل علیه تاسیسات هستهای تحت پادمان ایران سکوت کرده است.
۵. نشستها و رویههای شورای امنیت نباید برای طرح اتهامات سیاسی یا اثباتنشده علیه کشورهای عضو، یا برای فراهم کردن پوشش سیاسی برای اقدامات غیرقانونی، مورد سوءاستفاده قرار گیرد. اقدام صرفاً شکلی و آیینی، بهخودیخود نمیتواند به ادعاهای فاقد پشتوانه مشروعیت ببخشد. ریاست شورا در این زمینه مسئولیت ویژهای بر عهده دارد. از اینرو، ایران از شورای امنیت میخواهد بهطور کامل به منشور ملل متحد و حقوق بینالملل پایبند باشد و تلاشهای فرصتطلبانه و عامدانه ایالات متحده امریکا و برخی اعضا برای سیاسیسازی یا ابزاری کردن رویهها، نشستها و سازوکارهای شورای امنیت، با هدف پیشبرد روایتها و ادعاهای سیاسی و مغرضانه خود را رد کند.
موجب امتنان خواهد بود چنانچه دستور فرمایید این نامه بهعنوان سند رسمی شورای امنیت منتشر و میان اعضای شورا توزیع شود.
لطفاً، عالیجناب، مراتب احترامات فائقه اینجانب را پذیرا باشید.
غلامحسین درزی
