خبرگزاری مهر- گروه استانها: بازار مرغ در لرستان این روزها فقط محل خرید روزانه مردم نیست؛ صحنهای است از تلاقی نگرانی معیشتی خانوارها، فشار تولیدکنندگان، مداخله دستگاههای نظارتی و آزمون توان مدیریت بازار در یکی از حساسترین کالاهای سبد غذایی.
این روزها مرغ به اصلیترین منبع پروتئین بخش بزرگی از جامعه تبدیل شده و هر نوسان در عرضه یا قیمت آن، مستقیماً بر آرامش روانی بازار اثر میگذارد.
همین حساسیت باعث شده کوچکترین کاهش در توزیع، صفهای خرید، افزایش قیمت یا شایعه کمبود، به سرعت به دغدغه عمومی تبدیل شود.
نوسانات در بازار مرغ
در هفتههای اخیر، لرستان نیز مانند برخی استانهای دیگر با نوساناتی در بازار مرغ روبهرو شد؛ نوساناتی که ریشه آن را باید در افت جوجهریزی در دهه نخست فروردینماه جستوجو کرد.
کاهش تولید در آن مقطع زمانی، حالا با فاصلهای چند هفتهای خود را در بازار نشان داده و موجب افت عرضه مرغ گرم شده است.
نتیجه این اتفاق، افزایش تقاضا، فشار بر شبکه توزیع و شکلگیری افزایش قیمت مقطعی در برخی شهرستانها بود؛ وضعیتی که مسئولان جهاد کشاورزی از هفتهها قبل آن را پیشبینی کرده بودند و برای عبور از آن، توزیع گسترده مرغ منجمد و افزایش نظارتهای میدانی را در دستور کار قرار دادند.
پایش شبانه کشتارگاهها
در چنین شرایطی، شبهای کشتارگاههای مرغ در خرمآباد دیگر شبیه یک فرآیند عادی تولید نیست؛ کامیونها یکی پس از دیگری وارد میشوند، خطوط کشتار بدون توقف فعالاند و تیمهای نظارتی از نیمهشب تا صبح، روند آمادهسازی، بستهبندی و ارسال مرغ به بازار را رصد میکنند.
مسئولان جهاد کشاورزی معتقدند حفظ تعادل عرضه و تقاضا، فقط با حضور میدانی و نظارت لحظهای ممکن است؛ به همین دلیل، پایش شبانه کشتارگاهها، کنترل بارگیریها و رصد شبکه توزیع به بخشی از برنامه روزانه دستگاههای اجرایی تبدیل شده است.
همزمان، بازار نیز چهره دیگری از این مشکل مقطعی را به نمایش گذاشته است؛ از یک سو شهروندانی که نگران افزایش قیمتها هستند و از سوی دیگر واحدهای صنفیای که برخی از آنها تلاش کردهاند از وضعیت بازار برای فروش خارج از نرخ مصوب استفاده کنند.
شکنندگی زنجیره تأمین
گزارشهای تعزیرات حکومتی نشان میدهد در برخی نقاط، مرغ با قیمتهایی بسیار بالاتر از نرخ رسمی عرضه شده و همین موضوع باعث ورود دستگاههای نظارتی و برخورد با متخلفان شده است.
پلمب واحدهای صنفی، تشکیل صدها پرونده تخلف و جریمههای میلیاردی، بخشی از واکنش دولت برای مهار بازار بوده است.
اما مسئله فقط گرانفروشی نیست. آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، شکنندگی زنجیره تأمین کالایی است که امروز به ستون اصلی امنیت غذایی بسیاری از خانوادهها تبدیل شده است.
در کنار همه اینها، موضوع قاچاق و خروج غیرمجاز مرغ زنده نیز به یکی دیگر از چالشهای بازار تبدیل شده است.
توقیف کامیونهای حامل مرغ فاقد مجوز در محورهای لرستان نشان میدهد بخشی از فشار بازار ناشی از تلاش برای خروج غیرقانونی محمولهها از شبکه رسمی توزیع است؛ مسئلهای که دستگاههای انتظامی و نظارتی میگویند با آن برخورد قاطع خواهند کرد.
اکنون بازار مرغ لرستان در نقطهای ایستاده که همزمان چند روایت را در خود دارد؛ روایت تولیدکنندهای که نگران هزینهها و نوسانات تولید است، مصرفکنندهای که قدرت خریدش هر روز کوچکتر میشود، فروشندهای که میان سود و نظارت گرفتار مانده و مدیرانی که تلاش میکنند میان همه این اضلاع، تعادل برقرار کنند.
بازاری که آرامش آن فقط به وفور کالا وابسته نیست، بلکه به اعتماد مردم به ثبات و سلامت شبکه توزیع گره خورده است.
جوجههایی که به بازار نرسیدند
نامدار صیادی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان، کاهش جوجهریزی در دهه نخست فروردین را مهمترین دلیل نوسانات اخیر بازار میداند.
به گفته او، شرایط خاص کشور باعث شد بخشی از ظرفیت تولید در آغاز سال فعال نشود و همین مسئله چند هفته بعد خود را در قالب کاهش عرضه مرغ گرم نشان داد.
این کمبود از قبل پیشبینی شده بود و به همین دلیل، ذخیرهسازی مرغ منجمد از ماههای پایانی سال گذشته در دستور کار قرار گرفت
او در گفتوگو با مهر توضیح داد که این کمبود از قبل پیشبینی شده بود و به همین دلیل، ذخیرهسازی مرغ منجمد از ماههای پایانی سال گذشته در دستور کار قرار گرفت تا بازار در روزهای التهاب دچار بحران نشود.
صیادی با اشاره به افزایش روند کشتار روزانه گفت اکنون روزانه بیش از ۱۵۰ تن مرغ گرم وارد بازار استان میشود و تلاش مجموعه جهاد کشاورزی بر این است که تعادل عرضه و تقاضا در همه شهرستانها حفظ شود.
به گفته او، قیمت مصوب هر کیلو مرغ گرم ۳۵۰ هزار تومان و مرغ منجمد ۲۶۰ هزار تومان تعیین شده و هرگونه فروش بالاتر از این نرخ، تخلف محسوب میشود.
شبهای روشن کشتارگاه
امین فرهادینژاد، معاون فنی و اجرایی مدیریت جهاد کشاورزی خرمآباد، از تشدید بازرسیهای شبانه در کشتارگاههای مرغ خبر داد؛ بازدیدهایی که با هدف کنترل دقیق چرخه کشتار تا توزیع انجام میشود.
او به مهر گفت در این پایشها، روند کشتار، بستهبندی، بارگیری و ارسال مرغ به مراکز عرضه بهصورت میدانی بررسی میشود تا هیچ وقفهای در تأمین بازار به وجود نیاید.
به گفته فرهادینژاد، استمرار این بازدیدها نقش مهمی در کنترل بازار و جلوگیری از نوسانات احتمالی دارد و جهاد کشاورزی تلاش میکند روند تأمین مرغ بدون اختلال ادامه پیدا کند.
مرغ ۵۰۰ هزار تومانی و برخورد تعزیرات
در حالی که نرخ مصوب مرغ مشخص شده، اما برخی واحدهای صنفی همچنان تلاش میکنند بازار را از مسیر قانونی خارج کنند.
قهرمان شاهی، مدیرکل تعزیرات حکومتی لرستان، پیش از این از شناسایی یک واحد مرغفروشی در خرمآباد خبر داد که مرغ را با قیمت ۵۰۰ هزار تومان عرضه میکرد.
به گفته او، این واحد صنفی پس از ثبت تخلف، جریمه و پلمب شد و مرغهای موجود نیز با نرخ مصوب در اختیار مردم قرار گرفت.
شاهی تأکید کرد برخورد با گرانفروشی و اخلال در بازار کالاهای اساسی با جدیت ادامه خواهد داشت.
رد قاچاق روی جادهها
همزمان با تشدید نظارت بر بازار، پلیس نیز وارد میدان کنترل شبکه توزیع شده است.
در روزهای اخیر، مأموران انتظامی در شهرستانهای دلفان و رومشکان چند کامیون حامل مرغ زنده فاقد مجوز را توقیف کردند؛ محمولههایی که مجموع وزن آنها به بیش از ۱۳ تن میرسید.
این مرغها پس از توقیف، با هماهنگی دستگاههای مسئول به کشتارگاه منتقل شدند.
کارشناسان معتقدند خروج غیرمجاز مرغ زنده از شبکه توزیع، یکی از عواملی است که میتواند بازار را با کمبود مصنوعی و افزایش قیمت مواجه کند.
بازار زیر ذرهبین
جواد سپهوند، مدیر جهاد کشاورزی خرمآباد، به مهر میگوید نظارت بر واحدهای عرضه مرغ با شدت ادامه دارد و تیمهای بازرسی، زنجیره توزیع را از کشتارگاه تا مغازههای سطح شهر رصد میکنند.
به گفته او، هرگونه گرانفروشی، عرضه خارج از شبکه یا اخلال در بازار، خط قرمز دستگاههای نظارتی است و با متخلفان بدون اغماض برخورد خواهد شد.
سپهوند همچنین از مردم خواست تخلفات صنفی را به نهادهای مسئول گزارش دهند تا رسیدگی فوری انجام شود.
مرغ منجمد؛ ذخیره روزهای بحران
یکی از ابزارهای اصلی مدیریت بازار در هفتههای اخیر، توزیع مرغ منجمد بوده است؛ کالایی که در روزهای کمبود مرغ گرم، نقش ضربهگیر بازار را ایفا کرد.
صیادی میگوید از ابتدای سال تاکنون حدود دو هزار تن مرغ منجمد در استان توزیع شده تا نیاز بازار تأمین شود.
او تأکید کرد هدف از ذخیرهسازی مرغ مازاد، استفاده در روزهای بحران و جلوگیری از جهش قیمتهاست.
معیشت مردم و نبض بازار
امید امیدی شاهآباد، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار لرستان، معتقد است مدیریت بازار فقط یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه مستقیماً با معیشت مردم و قدرت خرید خانوارها ارتباط دارد.
او در گفتوگو با مهر تأکید کرد نظارت مستمر بر عرضه و توزیع کالاهای اساسی، بهویژه مرغ، در شرایط فعلی ضروری است و همه دستگاهها باید بهصورت میدانی در بازار حضور داشته باشند.
به گفته او، مدیریت صحیح تولید و توزیع علاوه بر حفظ آرامش بازار، به استمرار تولید و اشتغال در استان نیز کمک میکند.
بازار مرغ در لرستان این روزها فقط داستان یک کالای خوراکی نیست؛ داستان زنجیرهای است که از مرغداری و کشتارگاه آغاز میشود و به سفره مردم میرسد.
هر حلقهای که دچار اختلال شود، نتیجهاش مستقیماً در معیشت خانوارها دیده خواهد شد.
حالا مسئولان وعده میدهند که با افزایش جوجهریزی، تشدید نظارتها و استمرار توزیع، بازار به ثبات کامل خواهد رسید. اما تجربه نشان داده بازار کالاهای اساسی، بازاری حساس و شکننده است؛ بازاری که آرامشش فقط با تولید پایدار، نظارت واقعی و حذف واسطهها دوام خواهد داشت.
شاید مهمترین تصویر این روزهای بازار مرغ، همان چراغهای روشن کشتارگاهها در دل شب باشد؛ جایی که برای آرام ماندن سفره مردم، شب هنوز تمام نشده است.
