به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمان، همزمان با 27 خردادماه، روز جهانی مقابله با بیابانزایی و خشکسالی، مسئولان منابع طبیعی استان کرمان نسبت به گسترش روند بیابانزایی در بخشهای وسیعی از این استان هشدار داده و بر ضرورت تقویت اقدامات حفاظتی و مشارکت عمومی برای مهار این پدیده تأکید کردند.
کشور ما به دلیل قرار گرفتن در کمربند خشک جهان، بیش از بسیاری از کشورها با پدیده بیابانزایی مواجه است و در این میان استان کرمان با مساحت بیش از 183 هزار کیلومتر مربع و دارا بودن بیشترین سطح بیابانهای کشور، جایگاه ویژهای در این حوزه دارد.
استان کرمان به دلیل قرار گرفتن در پهنه خشک و نیمهخشک کشور، همجواری با کویرهای گسترده لوت و زنگی احمد، کاهش بارندگیها، افت منابع آب زیرزمینی و ضعف پوشش گیاهی، از جمله مناطقی است که بیش از سایر استانها در معرض تهدید بیابانزایی قرار دارد. روندی که علاوه بر پیامدهای زیستمحیطی، آثار گستردهای بر اقتصاد، کشاورزی، سلامت عمومی و توسعه پایدار منطقه برجای گذاشته است.
علیرضا ابوالحسنی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری شمال استان کرمان، با اشاره به اهمیت روز جهانی مقابله با بیابانزایی و خشکسالی، اظهار کرد: پس از تغییر اقلیم و کمبود آب شیرین، بیابانزایی به عنوان سومین چالش مهم پیش روی جامعه جهانی در قرن حاضر مطرح است.
وی با بیان اینکه بیابان بخشی از اکوسیستم طبیعی زمین محسوب میشود افزود: زمانی که اراضی حاصلخیز و دارای منابع آبی به دلیل فشارهای انسانی و تغییرات اقلیمی به مناطق خشک و کمبازده تبدیل شوند، پدیده بیابانزایی شکل میگیرد؛ پدیدهای که آثار مخرب زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی فراوانی به دنبال دارد.
ابوالحسنی روز جهانی مقابله با بیابانزایی را فرصتی برای جلب توجه افکار عمومی و دولتها به موضوع احیای اراضی تخریبشده و بازسازی زیستبومهای آسیبدیده دانست و گفت: خشکسالی و تخریب سرزمین از مهمترین تهدیدهای توسعه پایدار در جهان امروز محسوب میشوند و افزایش تابآوری جوامع در برابر این چالشها نیازمند برنامهریزی و اقدام مستمر است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری شمال استان کرمان با اشاره به شرایط اقلیمی ایران خاطرنشان کرد: کشور ما به دلیل قرار گرفتن در کمربند خشک جهان، بیش از بسیاری از کشورها با پدیده بیابانزایی مواجه است و در این میان استان کرمان با مساحت بیش از 183 هزار کیلومتر مربع و دارا بودن بیشترین سطح بیابانهای کشور، جایگاه ویژهای در این حوزه دارد.
وی ادامه داد: همجواری با کویر لوت و زنگی احمد، کاهش بارندگی، تبخیر بالا، محدودیت منابع آب و فقر پوشش گیاهی از مهمترین عوامل طبیعی تشدید بیابانزایی در استان کرمان به شمار میرود.
ابوالحسنی با ارائه آماری از وضعیت عرصههای بیابانی استان گفت: در حال حاضر از مجموع حدود 32 میلیون هکتار بیابان کشور، بیش از 6 میلیون هکتار در شمال استان کرمان قرار دارد که معادل حدود 20 درصد کل بیابانهای ایران است.
وی افزود: حدود چهار میلیون و 500 هزار هکتار از عرصههای بیابانی استان نسبت به فرسایش بادی حساس هستند و به دلیل ضعف شدید پوشش گیاهی، با کوچکترین وزش باد، ذرات خاک به شکل گرد و غبار و طوفانهای ماسهای جابهجا میشوند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری شمال استان کرمان با اشاره به گستره تهدید بیابانزایی در مناطق مختلف استان اظهار کرد: از مجموع 17 شهرستان شمال استان، 14 شهرستان یا در زمره مناطق بیابانی قرار دارند و یا در معرض بیابانی شدن هستند.
وی برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی، فرونشست زمین، توسعه غیر اصولی اراضی کشاورزی، چرای مفرط دام، بوتهکنی و فعالیتهای معدنی بدون ملاحظات زیستمحیطی را از مهمترین عوامل انسانی گسترش بیابانزایی در استان دانست و تأکید کرد: مقابله با این روند نیازمند عزم جدی همه دستگاههای اجرایی و مشارکت مردم در حفاظت از منابع طبیعی و پوشش گیاهی است.
ابوالحسنی با اشاره به سابقه اجرای طرحهای بیابانزدایی در کرمان گفت: عملیات مقابله با بیابانزایی در استان از سال 1345 و با هدف مهار طوفانهای ماسهای اطراف شهر کرمان آغاز شد؛ طوفانهایی که در آن زمان خسارتهای گستردهای به کشاورزی، زیرساختها، حملونقل و سلامت شهروندان وارد میکردند.
وی خاطرنشان کرد: طی پنج دهه گذشته مجموعهای از طرحهای بیابانزدایی شامل نهالکاری، بذرکاری، بذرپاشی، مالچپاشی، احداث بادشکن، کنترل روانآب و ایجاد تلههای رسوبگیر در مناطق مختلف استان اجرا شده که نقش مؤثری در تثبیت شنهای روان و کاهش خسارتهای ناشی از فرسایش بادی داشته است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری شمال کرمان جنگل دستکاشت تاغ پیرامون شهر کرمان را یکی از موفقترین نمونههای اجرای این طرحها عنوان کرد و گفت: آثار مثبت این پروژه در حفاظت از شهر کرمان و کاهش تأثیر طوفانهای ماسهای به خوبی قابل مشاهده است.
وی با تشریح دستاوردهای اجرای طرحهای بیابانزدایی در استان افزود: تاکنون بیش از 200 هزار هکتار نهالکاری، بیش از 35 هزار هکتار مالچپاشی، حدود 360 هزار هکتار بذرکاری و بذرپاشی، بیش از 55 هزار هکتار عملیات کنترل هرزآب و سه هزار کیلومتر تله رسوبگیر در مناطق بیابانی استان اجرا شده است.
ابوالحسنی تصریح کرد: این اقدامات علاوه بر جلوگیری از گسترش بیابان، موجب کاهش خسارتهای ناشی از گرد و غبار، حفاظت از اراضی کشاورزی، افزایش پوشش گیاهی، تغذیه سفرههای آب زیرزمینی، کاهش بیماریهای تنفسی و ارتقای امنیت زیستمحیطی شده است.
وی همچنین به اقدامات انجام شده طی پنج سال اخیر اشاره کرد و گفت: در این مدت پنج هزار هکتار مالچپاشی، هفت هزار هکتار مدیریت روانآب، 500 کیلومتر تله رسوبگیر و 50 کیلومتر بادشکن غیرزنده در مناطق بحرانی استان اجرا شده و برای 70 هزار هکتار از عرصههای بیابانی نیز طرحهای اجرایی مقابله با بیابانزایی تهیه شده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری شمال استان کرمان درباره برنامههای پیشبینی شده برای سال 1405 اظهار داشت: اجرای سه هزار و 300 هکتار مالچپاشی، یک هزار و 200 هکتار نهالکاری و هفت هزار هکتار مدیریت روانآب از مهمترین برنامههای در دست اجرای این اداره کل خواهد بود.
وی شرق استان کرمان شامل شهرستانهای ریگان، فهرج، گنبکی، نرماشیر و بم را اولویت نخست اجرای طرحهای مقابله با فرسایش بادی دانست و افزود: برای این مناطق طرح جامع مقابله با فرسایش بادی تدوین شده و عملیات گستردهای از جمله مالچپاشی، نهالکاری، مدیریت روانآب و احداث تلههای رسوبگیر در حال اجراست.
ابوالحسنی در بخش دیگری از سخنان خود به اهداف تعیین شده در برنامه هفتم توسعه اشاره کرد و گفت: کاهش بیش از 14 میلیون تن فرسایش بادی و کاهش 20 درصدی سطح کانونهای بحرانی فرسایش بادی طی پنج سال آینده از مهمترین اهداف این برنامه است که از طریق اجرای طرحهای نهالکاری، بادشکنهای زنده و غیرزنده، مدیریت روانآب، قرق و طرحهای مشارکتی دنبال خواهد شد.
وی در پایان با تأکید بر اینکه بیابانزدایی امروز به یکی از شاخصهای توسعهیافتگی کشورها تبدیل شده است، اظهار کرد: حفاظت از سرزمین و منابع طبیعی یک مسئولیت همگانی است و بدون مشارکت مردم، دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی، دستیابی به توسعه پایدار و مهار روند بیابانزایی امکانپذیر نخواهد بود.
انتهای پیام/511/
